Usability czyli „użyteczność”- zajmuje się ergonomią interaktywnych urządzeń oraz aplikacji. W tym przypadku- jest to miara satysfakcji użytkownika danego serwisu internetowego, z uwzględnieniem głównie wydajności i efektywności strony, z której korzystamy do osiągnięcia określonych celów.
Użyteczny serwis internetowy jest:
- intuicyjny w obsłudze, dzięki czemu pozwala skrócić czas potrzebny na nauczenie się jej
- zwiększa wydajność w wykonywaniu czynności do których jest przeznaczony
- powoduje satysfakcję i zadowolenie wynikające z jego używania
- nie powoduje frustracji użytkownika
- zapobiega popełnianiu błędów podczas jego używania
Pojęcie usability często pojawia się w kontekście human-computer interaction (HCI), czyli nauki zajmującej się interakcją człowiek – komputer.
Jakob Nielsen, jeden z największych autorytetów w dziedzinie użyteczności, wymienia 5 najważniejszych elementów użyteczności:
- Learnability — jak łatwo jest użytkownikom wykonać podstawowe zadanie podczas pierwszego kontaktu z serwisem?
- Efficiency — jak szybko zadania wykonuje użytkownik, który już zna serwis?
- Memorability — jak szybko użytkownik może osiągnąć biegłość w posługiwaniu się serwisem po dłuższej w nim nieobecności?
- Errors — jak wiele błędów popełniają użytkownicy, jak błędy te są komunikowane oraz w jakim czasie i jak użytkownicy mogą sobie z nimi poradzić?
- Satisfaction — czy użytkownicy lubią używać serwisu?
User-Centered Design
User-centered design (UCD) to metoda projektowana zorientowana na użytkownika. Na etapie projektowania UCD kluczową rolę odgrywa wnikliwa analiza potrzeb, wymagań i oczekiwań użytkownika serwisu internetowego. User-centered design jest wieloetapowym procesem, podczas którego projektanci przewidują w jaki sposób użytkownicy będą posługiwać się daną stroną internetową. Postawione założenia zostają następnie zweryfikowane w bezpośrednich testach z użytkownikami. Testy odgrywają istotną rolę w projektowaniu, ponieważ na bieżąco sprawdzają reakcje użytkowników na projekt, które intuicyjnie nie są łatwe do przewidzenia. Cechą wyróżniającą projektowania zorientowanego na użytkownika jest dostosowanie interfejsu do umiejętności, potrzeb i wymagań użytkownika.
Eye Tracking
Eye tracking (śledzenie ruchów gałek ocznych) jest techniką mającą zastosowanie w badaniu interakcji człowiek-komputer. Z uwagi na pomiarowy i fizjologiczny charakter badania, bazującego na pomiarze pracy narządu wzroku, uzyskujemy twarde reprezentatywne dane ilościowe, a z drugiej strony możemy otrzymać mierzalny materiał jakościowy będący punktem wyjścia do innego typu badań ilościowych np. ankiet. Badania eyetrackingowe pozwalają na wychwycenie tych elementów, które są w pierwszej kolejności postrzegane w otoczeniu i opracowanie mapy postrzegania przestrzeni przez konsumentów. Badania eyetrackingowe umożliwiają obniżenie kosztów projektów badawczych oraz zwiększenie ich efektywności, ze względu na:
- Bardzo niską próbę reprezentatywną
- Zbliżone wyniki dla różnych targetów (największe różnice występują w obrębie płci)
- Duża ilość danych oraz elastyczne możliwości ich obróbki i agregacji
- Możliwość uzyskania kluczowych informacji nie dostępnych dla innego rodzaju badań
- Integracja z badaniami behawioralnymi
- Nie mające odpowiednika narzędzie badawcze na poziomie wstępnych testów użyteczności oraz koncepcji kreacji.
- Zminimalizowanie ilości iteracji w testach użyteczności
- Relatywnie niską cenę (koszt podstawowego badania ET na tej samej próbie jest niewiele wyższy niż koszt badania FGI)
Wywiad pogłębiony
Dopełnieniem badań użyteczności strony internetowej lub programu komputerowego jest przeprowadzenie wywiadu/-ów pogłębionych. Wywiad pogłębiony (In-depth interview, IDI) jest rozmową przeprowadzoną przez specjalistę z respondentem w oparciu o scenariusz lub kwestionariusz wywiadu. Wywiad pogłębiony jest najbardziej pomocny w sytuacjach, kiedy zebranie całej grupy w celu przeprowadzenia badania jest utrudnione. W przypadku badań nad użytecznością, szczególnie istotny jest dobór respondentów ze względu na takie kryteria jak: wiek, płeć czy deklarowane korzystanie z testowanych produktów. Dzięki In-depth interview dogłębnie poznajemy opinie i postawy respondentów wobec testowanych produktów, sprawdzamy stopień rozumienia pomysłów, rozwiązań. Co ważne dla późniejszych działań, wywiady pogłębione są narzędziem opisującym motywy działań i wyborów oraz określającym cechy użytkownika. Są także w stanie określić optymalny poziom zmian testowanego produktu/strony internetowej, by w efekcie zmaksymalizować jej usability.
|